MARZEC

Złota Setka Teatru TV

"NIGDY JUŻ TU NIE POWRÓCĘ"

Scenariusz, reżyseria, scenografia: Tadeusz Kantor
Realizacja tv: Andrzej Sapija, Tadeusz Kantor oraz zespół teatru "Cricot"

           Obsada: 
Tadeusz Kantor, Andrzej Wełmiński, Ludmiła Ryba-Szmul, Loriano della Rocca, Zbigniew Gostomski, Stanisław Michno, Maria Krasicka, Wacław i Lesław Janicki i inni.

     Prapremiera światowa spektaklu miała miejsce w Mediolanie 23.04.1988 roku (koprodukcja polsko-włosko-francusko-niemiecka). Materia spektaklu Kantora to wspomnienie wspomnień, osób, spektakl w spektaklu. Kantor jak zawsze pozostaje tu sobą, dyrygentem orkiestry złożonej z obrazów i machin. Przez ewokację postaci i sekwencji symbolicznie zamyka się tu cykl jego doświadczeń teatralnych, od "Powrotu Odysa" /1944/ poprzez wieloetapowe "gry z Witkacym" w Teatrze Cricot 2 /1956-72/ aż po trylogię Teatru Śmierci /1975-1985: "Umarła klasa", "Wielopole, Wielopole", "Niech sczezną artyści"/. Jest to replika czy też summa dzieła artysty, autobiografia rozumiana jako obsesyjna, symboliczna podróż przez zakamarki pamięci osobistej. Rejestracja przez Teatr Telewizji w Warszawie w dniach 22-24.02.1990 podczas występów gościnnych Teatru Cricot 2 w klubie studenckim "Stodoła".

    Pełen pychy Cesarz Chin otaczał się najpiękniejszymi przedmiotami. Zdziwił się gdy zauważył żywe piękno, piękno natury - głos słowika. Do tej pory piękno to było dostępne tylko ludziom biednym, wrażliwym i dobrym. Cesarz uważał, że podarowany mu przez Cesarza Japonii mechaniczny słowik zastąpi żywe piękno. Cesarz Chin żył w sztucznym, zakłamanym świecie. Wszystkie martwe i bezduszne wartości, które cenił legły w gruzach podczas choroby. Otoczenie Cesarza żyjące w świecie materialnych wartości nie chciało mu pomóc, myślało tylko o korzyściach płynących z jego śmierci. Słowik bezinteresownym, skromnym ale autentycznym pięknem wypłoszył okrutną śmierć, budząc w niej uczucie tęsknoty za miejscem skąd przyszła. Zmienił też Cesarza w pełnego wrażliwości człowieka. Uzdrowił go. Pokazał, że nie można być podporządkowanym światowi rzeczy materialnych. W życiu zwycięża tylko autentyczne piękno, bezinteresowna dobroć. Przedstawienie ukazuje świat wyższych wartości. Przedstawia kanon literatury dziecięcej. Dodatkową atrakcją jest uroda plastyczna widowiska. Spektakl jest wersją telewizyjną przedstawienia Teatru Miniatura z Gdańska.

    Spektaklem tym Teatr Telewizji prezentuje widzom współczesną dramaturgię polską w doborowej obsadzie aktorskiej i wspaniałych zabytkowych wnętrzach naturalnych. W sztuce tej, poświęconej Arturowi Rubinsteinowi, przedstawił Abramow rozterki wewnętrzne wielkiego artysty, który pragnąc obchodzić stulecie swych urodzin w rodzinnym kraju, przyjeżdżając do Polski natrafił na okres ostrych i bolesnych napięć społecznych i politycznych 1982 roku.

    „Bzik tropikalny" oparty jest na dwóch dramatach Stanisława Ignacego Witkiewicza: "Mister Price" i "Nowe Wyzwolenie". Podstawą spektaklu był głośny debiut teatralny Grzegorza Jarzyny/ Horsta d' Albertisa (reżyser każdy swój nowy spektakl podpisuje innym pseudonimem) w Teatrze Rozmaitości w Warszawie (premiera 18.01.97), choć spektaklu nie można traktować jako rejestracji tego wydarzenia, jest ono autonomicznym, oryginalnym dziełem telewizyjnym. Witkacy w rękach Horsta okazał się pisarzem "filmowym", ciągle żywym, bawiącym widownię.

16.03 /czwartek/
czas trwania: 53`12"
godzina: 20.00 i 2.00

    Jest to wersja telewizyjna przedstawienia Teatru Dzieci Zagłębia w Będzinie im. Jana Dormana zrealizowanego wg adaptacji i inscenizacji Jana Dormana (założyciela tego Teatru, nieżyjącego już, wybitnego twórcy teatru lalkowego). Warstwa słowna odbiega od pierwowzoru literackiego. Treścią jest odwieczna wędrówka do Pacanowa i związane z nią przygody, z których Koziołek Matołek zawsze wychodzi zwycięsko. Przedstawienie adresowane do małych dzieci urzeka stroną plastyczną. Wysmakowana prostota lalek pobudza wyobraźnię dziecka i zachęca do zabawy w teatr. Postacie sceniczne są tak wymyślone aby stworzyć wrażenie, że ich wykonanie leży w sferze możliwości małego widza. Estetyka prostoty stanowi przeciwwagę kolorowego, nieco tandetnego świata kreskówek. Piękny, klasyczny już spektakl wprowadzają dzieci w świat kultury. Dodatkową atrakcją są wpadające w ucho piosenki. 

   "Blues" to historia spotkania dawnej klasy maturalnej na balu absolwentów w dawno skończonym przez nich liceum.
Dzisiejsi czterdziestolatkowie, przeważnie nie widzieli się przez ostanie dwadzieścia lat. Co wydarzyło się w ich życiu? Kim są? Czy to co osiągnęli: dobre posady, pieniądze, rodziny, pozwala im nazwać się ludźmi spełnionym, szczęśliwymi? W czasie trwania balu, nocy suto zakrapianej alkoholem, konfrontują się ze swoimi przyjaciółmi z młodości, z dawnymi profesorami, z samymi sobą. Podczas tego spotkania dokonują najważniejszego bilansu życiowego: co się stało z ich uczuciami, co się stało z uczuciami ich najbliższych, ich dzieci? "Blues" to lekko komediowa, współczesna propozycja Teatru TV dla Sceny Popularnej.     

   W utworze pobrzmiewają echa dramatu Pirandella "Sześć postaci scenicznych w poszukiwaniu autora" (oczywiście w dziecięcym wymiarze). Jest tu groteskowo wykreowany świat niedokończonej bajki, w której postacie są nie do końca wymyślone. Chcąc złamać stereotypy i przekroczyć granice wolności - postacie narażają się na sceniczny niebyt. Nadmiar swobody przeradza się w anarchię. W tej sytuacji pojawia się deus ex machina (czyli głos autora - Macieja Wojtyszki), który wspólnie ze swoimi bohaterami wymyśla zakończenie bajki. Wydarzenia mają miejsce w Pałacu Króla - którego ulubionym zajęciem było układanie limeryków. Występują Szewczyk Staś, Królewna Magdalenka i wiele innych postaci, w tym także współczesna. Jest rzecz o zepsutym pałacowym kranie, miłości i różnych bajkowych i nie tylko, problemach. Pojawia się także Potwór, tyle że dobrotliwy. Z dużym rozmachem zrealizowane są sceny muzyczne z piosenkami.  

Obsada:
 Krzysztof Globisz, Szymon Kuśmider, Ewa Kaim, Andrzej Buszewicz, Artur Dziurman, Tadeusz Huk, Zygmunt Józefczak, Jan Krzyżanowski, Rafał Jędrzejczyk, Andrzej Kozak, Jerzy Święch i inni.

     Przedstawienie telewizyjne "Miarki za miarkę" jest przeniesieniem spektaklu Szekspira ze Starego Teatru w Krakowie (premiera czerwiec 1998). To jedna z nietypowych sztuk Szekspira balansująca na pograniczu konwencji: między tragedią a komedią. Reżyser Tadeusz Bradecki przeniósł akcję sztuki do XIX-wiecznego, "operetkowego" Wiednia. Książę panujący w umownym Wiedniu postanawia z ukrycia przyjrzeć się życiu swoich podwładnych. Władzę przekazuje namiestnikowi, który okazuje się okrutnikiem. Jego ofiarą pada nieformalny ale pełen miłości związek dwojga młodych, którzy popełnili "przestępstwo", poczynając dziecko bez ślubu. Widmo śmierci cały czas krąży nad kochankami, jednak zwycięża zdrowy rozsądek, a sprawiedliwość  zostaje wymierzona "miarką za miarkę". Szekspir opowiada się po stronie miłości i wolności, a przeciw regułom sztywnego prawa, które egzekwowane zbyt surowo, prowadzi do zaprzeczenia człowieczeństwa. Świetna inscenizacja, znakomita gra aktorska zespołu Teatru Starego z pewnością potwierdzi sukces przedstawienia nie tylko w teatrze ale i w telewizji.