13 grudnia 2008 o
godz. 17.30 odbędzie się uroczysta inauguracja nowej siedziby Opery Krakowskiej, długo
oczekiwany w Krakowie gmach teatru muzycznego zostanie otwarty!
Przedstawieniem inaugurującym działalność w nowym gmachu będą "Diabły z
Loudun" Krzysztofa Pendereckiego, który w tym roku obchodzi swoje 75-te urodziny.
Gospodarzem wielkiego otwarcia będzie Marek Nawara – Marszałek Województwa
Małopolskiego. Swoją obecność potwierdzili m.in.: Bogdan Zdrojewski – Minister
Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Elżbieta Bieńkowska – Minister Rozwoju Regionalnego,
Jerzy Miller – Wojewoda Małopolski, Jacek Majchrowski – Prezydent Miasta Krakowa.
Uroczystego poświęcenie nowego gmachu Opery Krakowskiej dokonana ks. Kardynał
Stanisław Dziwisz.
Inauguracji działalności w nowym gmachu Opery towarzyszyć będzie wydanie albumu
"A w Krakowie jest Opera!" W wydawnictwie teksty m.in.: Prof. Jacka Purchli,
Anny Woźniakowskiej, Jerzego Piekarczyka.
Krzysztof Penderecki (ur. 23 listopada 1933 w Dębicy) - współczesny polski kompozytor,
dyrygent i pedagog muzyczny, przedstawiciel tzw. polskiej szkoły kompozytorskiej w latach
sześćdziesiątych. Wychował się w rodzinie o ormiańskich korzeniach. Początkowo
uczył się grać na skrzypcach i pobierał lekcje kompozycji u Franciszka
Skołyszewskiego. Następnie w latach 1955 - 1958 studiował kompozycję w Państwowej
Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademia Muzyczna) w Krakowie w klasie Artura
Malawskiego. Międzynarodowy rozgłos przyniosły mu utwory o bardzo oryginalnej
kolorystyce dźwiękowej, często wykorzystujące niekonwencjonalne techniki artykulacji
(np. stukanie w deko instrumentów smyczkowych). Taka technika kompozytorska otrzymała
miano sonoryzmu, a reprezentują ją m.in. utwory takie jak Ofiarom Hiroszimy — tren,
Polymorphia, De natura sonoris. W tym stylu skomponowana jest również Pasja wg św.
Łukasza.
Kompozytor w niebanalny sposób realizował postulaty ówczesnej awangardy. Jednym z nich
był "aleatoryzm niezamierzony", polegający na niedokładnym zapisywaniu
partytur. Wprawdzie ogromnie utrudniało to wykonania i z powodu protestów wykonawców w
późniejszych wydaniach kompozytor zezwalał na zapisywanie nut w konwencjonalny,
precyzyjny sposób (uzmysławia to pierwsze i późniejsze wydania Pasji wg św.
Łukasza), lecz sama koncepcja stanowiła wyraźne usprawnienie procesu zapisywania
złożonych partytur na ogromne obsady wokalno-instrumentalne i pozwalała szybciej
realizować kolejne zamówienia.
U progu lat 70. XX w. kompozytor porzucił technikę sonorystyczną, coraz częściej
komponował tonalnie, orkiestrując w stylu niemieckiej muzyki symfonicznej z końca XIX
stulecia (Symfonia wigilijna). Zarzucano mu więc, że "zdradził awangardę",
ale ten styl znalazł aprobatę szerokiej publiczności. W Polsce specjalne
zainteresowanie budziły w latach osiemdziesiątych utwory nawiązujące do wydarzeń
politycznych, z których powstało ’Polskie Requiem’.
W 1996 roku Krzysztof Penderecki skomponował Siedem Bram Jerozolimy na zamówienie miasta
Jerozolimy z okazji jubileuszu 3000 lat Świętego Miasta; prawykonanie miało miejsce w
Jerozolimie 9 stycznia 1997 roku, a pierwsze wykonanie w Polsce odbyło się w Warszawie
14 marca 1997 roku.
Kompozytor w oryginalny sposób konstruuje swoje wieloczęściowe utwory. Najpierw
powstaje jedna lub kilka części, następnie dołącza do nich następne. Tym sposobem
każdy utwór może być wielokrotnie prezentowany w wersji premierowej, co ma
niebagatelne znaczenie w praktyce koncertowej. Najdłużej powstawało w ten sposób
Polskie Requiem, obecnie w trakcie przedłużania jest VIII Symfonia, której początkowa
wersja zamówiona została na otwarcie Filharmonii w Luksemburgu i tam wykonana w 2005.
Skłonność do usprawniania procesu twórczego, której pierwszym przejawem był
aleatoryzm niezamierzony skłoniła Pendereckiego do przeniesienia do muzyki tradycję
znanej w przeszłości w środowisku malarzy, a polegającej na tym, iż mistrz przyjmuje
zamówienia i koordynuje pracę, natomiast uczniowie wykonują konkretne zadania, takie
jak adaptacja utworu na kolejne obsady, albo rozwinięcie pomysłów naszkicowanych przez
mistrza.
W 2005 roku kompozytor został odznaczony przez Prezydenta RP Orderem Orła Białego. |