Polscy artyści, zwłaszcza operowi, sporadycznie pojawiają się w Mezzo TV. Tym razem ta największa stacja telewizyjnej promującej muzykę poważną pokazała, przygotowany w Gdańsku, Gwałt na Lukrecji Brittena. A to dzięki udziałowi Opery Bałtyckiej w The Opera Competition and Festival with Mezzo Television.

Konkurs i Festiwal Operowy pod Egidą MEZZO TV w koprodukcji z THE ARMEL PRODUCTION 3 – 17 listopada 2008 Szeged / Węgry www.operacompetition.hu
Retransmisja spektaklu Gwałt na Lukrecji w MezzoTV: 14 listopada (sobota) g. 20.30 15 listopada (niedziela) g. 10.00
Dodatkowo, także w MezzoTV film dokumentalny o Operze Bałtyckiej: 18 października (sobota) g. 12.15 25 października (sobota) g. 11.30

Inicjatorem Festiwalu i Konkursu Operowego w Szeged jest MEZZO TV – największa stacja poświęcona muzyce klasycznej. Tym samy przedsięwzięcie ma zapewniona doskonałą promocję w ponad 40 krajach.

Do udziału w pierwszej edycji zaproszono pięć teatrów, w tym Operę Bałtycką z Gdańska. Każdy z nich przygotował specjalnie na tę okazję nową produkcję. W listopadzie 2008 wszystkie zostaną zaprezentowane w Teatrze Narodowym w Szeged. Obejrzy je każdy, kto ma dostęp do kanału MEZZO TV, gdzie będą transmitowane. Istotą konkursu jest nie tylko wyłonienie działa o znakomitych walorach artystycznych, ale także podkreślenie, że opera jest dziełem scenicznym. Dlatego jury, wybierając najlepszy spektakl oraz najlepszych wykonawców partii męskich i żeńskich, będzie zwracać uwagę głównie na teatralną stronę inscenizacji oraz interpretacje aktorskie. Ciekawostką może być fakt, że każdy z zaproszonych do udziału w projekcie teatrów wybrał do realizacji dzieła mało znane szerszej publiczności.

Libretto zostało oparte na dramacie Le viol de Lucrece Andre Obeya i opowiada historię rozgrywającą się w V wieku p.n.e. w ogarniętym wojną Rzymie. Imperium pogrążone jest w chaosie, nie obowiązują już żadne wartości moralne. Wszystko zmierza ku zagładzie. Ostoją moralności jest Lukrecja, żona jednego z rzymskich wodzów, słynna z tego, że jako jedyna kobieta w Rzymie pozostała wierna mężowi. Ponieważ sama nie chce ulec innym, zostaje zgwałcona przez żołnierza. Tym samym zostaje zabita ostania świętość w Imperium. Britten skomponował swoje dzieło tuż po II wojnie światowej. Było ono komentarzem do ówczesnej, powojennej rzeczywistości, gdy żywe były dyskusje o etyce i moralności.

W gdańskiej inscenizacji akcenty zostały rozłożone nieco inaczej. Węgierski reżyser, Peter Telihay, czyni z Lukrecji kobietę współczesną, obojętną na rzeczywistość, zimną, mającą jednak świadomość tego, że na świecie toczą się wojny i istnieje zło. Zna je jednak tylko z ekranu telewizora, gazet, Internetu. Pozostaje nieczuła na rzeczywistość, jest samolubna, wyalienowana. Dlatego musi zginać. Odcięcie się od rzeczywistości nie oznacza, że przed nią uciekniemy. Będąc obojętnymi wobec zbrodni, sami stajemy się ich ofiarami.

Gwałt na Lukrecji to opera kameralna – występuje w niej zaledwie kilkoro solistów, chór męski i żeński reprezentują pojedyncze głosy, orkiestra składa się z 15 muzyków. W swojej formie dzieło nawiązuje do oper barokowych, choć posługuje się XX-wiecznym językiem muzycznym. Będzie to niezwykle efektowna inscenizacja, pełna zaskakujących teatralnych pomysłów, odważna i posługującą się współczesnymi środkami teatralnego przekazu.

Na drodze przesłuchań w Niemczech, Francji, Polsce, Stanach Zjednoczonych i na Węgrzech wybrano obsadę głównych partii. Na festiwalu partię Lukrecji kreować będzie chorwacka mezzosopranistka, Janja Vuletic, występująca na tak renomowanych scenach jak barcelońska Liceu czy Opera w Zurychu. Laureatka sześciu nagród, w tym jednego z najważniejszych konkursów wokalnych – Belverede w Wiedniu. W postać Tarquniusza, gwałciciela, wcieli się polski baryton, Bartek Misiuda, absolwent akademii muzycznych w Poznaniu i Wrocławiu, mający na swym koncie występy w Operze Paryskiej, w Atenach, Londynie i Norymberdze. Artysta jest także laureatem Międzynarodowego Konkursu Wokalnego Belevedere. W partii jednego z rzymskich wodzów, Juniusa, usłyszymy holenderskiego barytona, Wiarda Witholta, solistę Atelier Lyrique Opera w Paryżu. Jako Chór żeński (kompozytor na wzór tragedii greckiej wprowadził komentujący akcję chór; ciekawe, że jego obsada jest… dwuosobowa: głos męski i głos żeński) wystąpi Chinka, Yang Li. Jest absolwentką Konserwatorium w Budapeszcie. Na pierwszej scenie operowej Węgier, tj. Węgierskiej Opery Narodowej, występowała jako Kopciuszek i Rozyna w operach Rossiniego. Wspomniani artyści, wystąpią w tzw. rolach konkursowych. Obsadę dopełniają znakomici soliści. Do partii Chóru męskiego udało się pozyskać jednego z najlepszych polskich tenorów, Ryszarda Minkiewicza. Występuje także Katarzyna Otczyk, Julia Iwaszkiewicz i Adam Palka.

Kierownictwo muzyczne spoczywa w rękach brazylijsko-polskiego dyrygenta, szefa muzycznego Opery Bałtyckiej, Jose Marii Florencia. Poprowadzi on aż dwie orkiestry – podczas spektakli w Gdańsku – Orkiestrę Opery Bałtyckiej, a w Szeged – Segedyńską Orkiestrę Symfoniczną.

Projekt rozpoczął się w roku 2007. W pięciu teatrach biorących udział w projekcie odbyły się przesłuchania do wszystkich produkcji. Oznacza to, że kandydaci przesłuchiwani w Gdańsku mieli szansę bycia zaangażowanymi do każdej z pięciu produkcji.

Teatry biorące udział w projekcie: Opéra de Rennes (Francja) Theater Bremen (Niemcy) Opera Bałtycka Opera Dicapo (New York, USA) Szegedi National Theatre (Węgry)

W ich wykonaniu będzie możne podziwiać następujące dzieła operowe:

Theater Bremen Raoul opera Gershona Kingsley i Michaela Kunze - parta na faktach historia szwedzkiego dyplomaty, Raoula Wallenberga, który podczas II Wojny Światowej, w zajętym przez hitlerowców Budapeszcie uratował ok. 100 tysięcy Żydów. Operę po raz pierwszy zaprezentowano w 2004 w Instytucie Goethego w Nowym Jorku.

Opera Dicapo The Crucioble opera Robarta Warda - współczesne działo oparte na dramacie Artura Millera.

Opéra de Rennes Wampir opera Heinricha Marschnera - niemiecka opera romantyczna, rzadko pojawiająca się na scenach nawet w krajach niemieckojęzycznych. Dzieło wyrosło z klimatu powieści gotyckiej, a także innej niemieckiej opery - Wolnego strzelca Webera. Mroczne, ale i melodyjne dzieło, było także natchnieniem dla romantycznych twórców, lubujących się w tematach pełnych grozy i tajemnic, jak choćby Wagnera, tworzącego Latającego Holendra.

Szegedi National Theatre Adriana Lecouvrerur-opera Francesco Cilea

Oprac. M.O.
Materiały Opery
12 listopada 2008

Stowarzyszenie Teatralne "Tespis"