Polski spektakl według powieści Witolda Gombrowicza z 1937 r. zatytułowanej "Ferdydurke" znalazł się wśród pięciu przedstawień, którym przyznano wczoraj w Edynburgu prestiżową nagrodę Fringe First za pierwszy tydzień festiwalu. Oprócz teatrów Provisorium i Kompania wyróżniono też zespoły z Irlandii, Norwegii, Ameryki Północnej i Szkocji.

          Mimo nieco sceptycznej recenzji w dzienniku "The Guardian", jaka ukazała się dwa dni wcześniej, czołowy edynburski dziennik "The Scotsman", który co tydzień wyróżnia od czterech do sześciu najlepszych przedstawień, uznał, że "Ferdydurke" - adaptacja groteskowo-satyrycznego utworu Gombrowicza - zasługuje na wielkie brawa za rzadki na Fringe kunszt aktorski, dojrzałość, doskonałą reżyserię i prostotę scenografii. Recenzent "Guardiana" Lyn Gardner dał spektaklowi tylko trzy z pięciu możliwych gwiazdek, uważając, że choć aktorsko dobry, dla współczesnej brytyjskiej widowni jest niezrozumiały.

Jurorzy ze szkockiej gazety byli jednak odmiennego zdania. Joyce McMillan przyznaje co prawda w swoim artykule opublikowanym wczoraj na łamach "Scotsmana", że dzisiejsze teatry z krajów środkowej Europy nie są już może tak odkrywcze i świeże jak w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych - kiedy to zza żelaznej kurtyny do Edynburga przyjeżdżali m.in. Grotowski i Kantor. Uważa jednak, że ta znana już wcześniej publiczności na Fringe satyra Gombrowicza, zaprezentowana przez aktorów z Provisorium i Kompanii, stanowi wyjątek i dowodzi, że teatr awangardowy na Zachodzie wciąż pozostaje w tyle. Recenzentka dodaje, że pomimo pewnych potknięć językowych - a "Ferdydurke" grany jest na scenie Komedia St Stephens po angielsku w przekładzie Allena Kuharskiego - zespół

prezentuje rzadko spotykaną na Fringe głębie i dojrzałość aktorską.

Polski spektakl w reżyserii Janusza Opryńskiego i Witolda Mazurkiewicza prezentowany będzie do 13 sierpnia włącznie. Jest to wspólne dzieło dwóch awangardowych teatrów - Provisorium i Kompania, które od 1996 r. prowadzą artystyczną współpracę. Teatr Provisorium właśnie przedstawieniem "Ferdydurke" zadebiutował w 1976 r., a w 1992 r. po raz pierwszy zdobył za nie nagrodę Fringe First. Pozostaje nam teraz czekać na sukces drugiego polskiego zespołu w Edynburgu - Teatru im. Heleny Modrzejewskiej z Legnicy, który wystawia od soboty do 21 sierpnia szekspirowskiego "Koriolana" w reżyserii Krzysztofa Kopki.

Edynburski Fringe potrwa jeszcze dwa tygodnie, ale już w czasie tego weekendu ruszają kolejne imprezy. W sobotę rozpoczyna się Festiwal Książki, na którym pojawi się m.in. kanadyjska pisarka Margaret Atwood, która zdobyła w ub. roku brytyjską Nagrodę Bookera za powieść "Blind Assassin". W niedzielę startują: oficjalny Międzynarodowy Festiwal Edynburski, podczas którego wystąpi m.in. słynny tancerz Michaił Barysznikow, zaś Szkocka Opera Narodowa wystawi Wagnerowską tetralogię "Pierścień Nibelunga", a także Międzynarodowy Festiwal Filmowy - m.in. z premierą "Enigmy" produkcji Micka Jaggera z Kate Winslet w roli głównej.

Ewa Turska z Londynu
Rzeczpospolita
11 sierpnia 2001

rk