Na pierwszym planie Jelena Jakowlewa jako Maria
Liebiadkina oraz Władysław Wietrow jako Mikołaj Stawrogin "Przedstawię panu mój plan: najpierw pożary" - mówi Piotr Wierchowieński do Mikołaja Stawrogina - a publiczność wie, że chodzi o pożar Maneżu na moskiewskim placu Czerwonym. - Podczas próby generalnej pożar wybuchł dokładnie po tych słowach - mówi Krystyna Zachwatowicz, która zaprojektowała kostiumy i scenografię. - Przychodzili do nas potem rosyjscy dziennikarze, którzy widzieli w tym coś mistycznego. Pytali, na ile mogliśmy przewidzieć taką sytuację. - Jesteśmy w końcu w kraju Dostojewskiego - dodaje Andrzej Wajda. Jak sam twierdzi, współczesnej rzeczywistości rosyjskiej nie zna na |
tyle, by przedstawiać jakąś jej interpretację. Chciałbym - mówi - żeby słowa Dostojewskiego były usłyszane w Rosji, bo to przede wszystkim wielki moralista, który toczy spór z samym sobą. To także prorok - prorok złej nowiny. Wygląda na to, że spektakl Wajdy skazany jest w Moskwie na sukces. Polski reżyser chciał go wystawiać w połowie lat 70., toczyły się nawet na ten temat rozmowy, ale skończyły się niczym, ponieważ "Biesy" były uważane za krytykę socjalistycznego ustroju. Wajda jest w Rosji znany i ceniony nie mniej niż w Polsce. Wywiady z nim ukazywały się we wszystkich większych dziennikach oraz w radiu i telewizji. Wprawdzie pojawiają się też głosy, że to kolejna inscenizacja "Biesów" podobna do tej sprzed lat ze Starego Teatru w Krakowie, ale reżyser odpowiada, że za każdym razem jego "Biesy" są inne. Inne były w Krakowie, inne w Moskwie, a jeszcze inne w Stanach Zjednoczonych. Na pewno nową interpretację Dostojewskiego wnoszą sami aktorzy Teatru Sowriemiennik uznawanego za najlepszy w Moskwie. Prawdziwe kreacje stworzyli Igor Kwasza w roli Stiepana Wierchowieńskiego i Siergiej Garmasz jako kapitan Liebiadkin. Jak zwykle znakomita była uwielbiana przez moskiewską publiczność Olga Drozdowa grająca Lizawietę. Marina Rajkina, szefowa działu kultury gazety "Moskiewski Komsomolec": Nam, Rosjanom, bardzo trudno zrozumieć Dostojewskiego i go interpretować. Dlatego tak rzadko rosyjscy reżyserzy mierzyli się z jego twórczością. Andrzej Wajda pokazał, jak to się powinno robić. Jego spektakl bardzo mi się podobał. Dostojewski Wajdy jest bardzo polityczny, ale przez to bardzo aktualny w Rosji. Kto organizuje te akty terroru, jak nie biesy? Wajda znalazł znakomity klucz do pokazania właśnie tego. Po obejrzeniu "Biesów" stwierdziłam, że proroctwa Dostojewskiego się spełniają. I to nie tylko w Rosji. Grzegorz Ślubowski Polskie Radio |
