W 1933 roku Rada Miejska podjęła decyzję o
budowie na Plantach Domu Ludowego im. J. Piłsudskiego. Autorem projektu był inżynier
Jarosław Girin. Projekt zakładał, że w gmachu znajdą się sale: widowiskowa,
teatralna, seminaryjna. Dom miał być także siedzibą biblioteki i towarzystwa
kulturalno - oświatowego.
Z czasem zmieniono lokalizację budynku. Ostatecznie miał on stanąć niedaleko Pałacu
Branickich w starym parku.
Budynek obecnego teatru oddano do użytku 27 grudnia 1938 roku. Pełna nazwa brzmiała:
Dom Ludowy im. J. Piłsudskiego.
Niespełna rok później wybucha wojna, wielu znanych ówcześnie aktorów sceny polskiej
opuszcza Warszawę udając się na wschód. Stolicę opuścił także Aleksander Węgierko
udając się do Grodna, które to miasto staje się ważnym ośrodkiem kultury teatralnej
w pierwszych latach wojny. Teatrem Miejskim w Grodnie zarządzał wtedy Władysław
Czengery. Angażuje do zespołu Węgierkę, proponując mu stanowisko głównego reżysera.
Rok 1940 staje się przełomem w historii białostockiego teatru. Powstaje pierwszy stały
zespół pod dyrekcją Aleksandra Węgierki. W styczniu tegoż roku Teatr zostaje upaństwowiony
i przyjmuje nazwę Państwowego Teatru Polskiego Białoruskiej Socjalistycznej Republiki
Radzieckiej. Funkcjonowanie Teatru przerywa wybuch wojny niemiecko - rosyjskiej. Teatr
przestaje istnieć. Taki stan utrzymał się do roku 1944. Dwudziestego drugiego września
1944 roku dramatem Stefana Żeromskiego "Uciekła mi przepióreczka" swoją działalność
zainaugurował Teatr Wojewódzki w Białymstoku. Spektakl premierowy odegrano w budynku
obecnego Kina TON. W owym czasie obok sceny białostockiej działał jedynie Teatr w
Lublinie. W Białymstoku występowali między innymi: Halina Kossobudzka, Józef Kondrat,
Jan Świderki, Witold Różyczki, Czesław Wołłejko.
Odbudowę budynku teatralnego ostatecznie zakończono w 1948 roku. Uroczyste otwarcie
nowej sceny uświetniła premiera "Świętoszka" w reżyserii Stanisława Daczyńskiego
i scenografii Otto Axera.
Dwa lata później Teatr zostaje upaństwowiony i jest finansowany przez państwo. Nadano
mu również imię Aleksandra Węgierki, twórcy pierwszego stałego
zespołu teatralnego w Białymstoku.
W grudniu 2004 roku Teatr obchodził 60 - cio lecie swojego istnienia.
www.teatrdramatyczny.bialystok.pl
Wrota Podlasia
11 maja 2007 |
