“Uczucia” to niezwykle barwny, komiczny, a zarazem dramatyczny, spektakl oparty na opowiadaniu "Wieroczka" Antoniego Czechowa, zrealizowany przez litewskiego reżysera Linasa Zajkauskasa. To krótkie, bo trwające zaledwie 90 minut, przedstawienie osadzone w scenerii wiejskiej, gdzie rozgrywa się pełna dramatyzmu, przeplatana zabawnymi sytuacjami opowieść o nieodwzajemnionej miłości kobiety do mężczyzny.

Sztuka już od samego początku wzbudza śmiech oraz “odbija się” żywą reakcją widzów. Dla tych, którzy z językiem rosyjskim niewiele mają wspólnego (czym wykazywała się zwłaszcza ta młodsza część publiczności) widowisko to jest czymś w rodzaju zestawienia niezwykle barwnych obrazów i świateł, słowiańskiej muzyki (granej, co istotne, na żywo) oraz bardzo dynamicznej gry aktorskiej. Pojękiwania, westchnienia oraz radosne okrzyki i piski aktorów czy też zawodzenie skrzypiec w pełni zastępują znaczenie i wartość słowa mówionego.

Scenografia spektaklu jest skromna aczkolwiek wymowna. Chłopi i panny odziani są w proste chłopskie stroje, za wyjątkiem głównej bohaterki, która wyróżniona jest bardziej zdobną suknią. Rozłożona drabina, na której rozwieszono garnki, stanowi coś w rodzaju kuchni, a zarazem wiano wiejskiej dziewczyny. Dodatkowymi elementami pobudzającymi wyobraźnię widza jest mgła rozproszona na scenie i pośród widowni oraz zapach płonącego w piecu drzewa.

Na uwagę zasługuje chwila, w której niedoszła para kochanków obsypana zostaje czerwonym kwieciem. Scena ta przywodzi na myśl malowidła Chełmońskiego, Malczewskiego czy też Tetmajera, które w podobnie barwny sposób przedstawiają życie na wsi. Również scena, w której zamknięte zostają bramy osady i nastaje noc, wyróżnia się ze względu na bardzo ciekawą grę światła, które jakby poprzecinane ostrzem przedostaje się cienkimi pasmami zza bram.

W sztuce nie został pominięty kult picia wódki, jako że rytuał ten wśród Rosjan odgrywa dosyć istotna rolę. W “Uczuciach” wódkę pije się na różne sposoby (np. z przedramienia) i w różnych okolicznościach - zarówno w momentach zabawy i tańca, jak i w chwilach smutku oraz rozpaczy. Główna bohaterka Wera, odrzucona przez ukochanego właśnie w wódce topi swój smutek w towarzystwie swych trzech nieodłącznych towarzyszek. Sceny z udziałem alkoholu bardzo rozbawiły polską publiczność.

W spektaklu warto również zwrócić uwagę na muzykę, która wyzwala w widzu nieodpartą chęć udziału w zabawie z biesiadnikami na scenie, ale mimo swego uroku ogranicza się zaledwie do jednego utworu granego raz szybciej raz wolniej. Siłą rzeczy melodia ta pozostaje w uszach na długo jeszcze po wyjściu z teatru. I być może ten ograniczony repertuar muzyczny był świadomą zagrywką taktyczną, i należy poczytywać go jako zaletę przedstawienia. Tak czy inaczej, widz nastawiony na szersze poznanie melodii rosyjskich, wyjdzie z teatru raczej z drobnym niedosytem. To niedociągnięcie równoważy jednak świetna, ekspresyjna gra aktorska wzbogacona genialną mimiką i świadomym przerysowaniem postaci. Sztukę uważam za godną polecenia i nadającą się dla szerokiego grona widzów.

Teatr Stary Dom w Nowosybirsku (Rosja), ”Uczucia” wg Antoniego Czechowa, reżyseria: Linas Marijus Zaikauskas, scenografia i kostiumy: Margarita Misjukowa, scenografia: Wasilij Łukianienko, opracowanie muzyczne: Andrzej Kroton
obsada: Elena Gurina, Władimir Borisow, Władimir Kazancew, Natalia Niemcewa, Anastasia Panina, Larisa Rieszotko, Wadim Tichonienko
Spktakl zagrany gościnnie na deskach Teatru Śląskiego w Katowicach.

Monika Olszewska
Dziennik Teatralny Katowicei
14 października 2008

Stowarzyszenie Teatralne "Tespis"